X
تبلیغات
مبانی روش تحقیق در مدیریت
کمک آموزشی
 فصل هشتم

روش تحقیق در مدیریت

فصل هشتم

تحقیق آزمایشی و روش های گرد آوری اطلاعات

 

اثر تعاملی زمانی ، نوع ، و دفعات اندازه گیری متغیر وابسته

در برخی طرح های آزمایشی پژوهشگر به دو یا چند اندازه گیری از متغیر وابسته در فاصله زمانی کوتاه بسنده می کند و بر تعمیم نتایج اعتبار بیرونی در طولانی مدت تاثیر دارد

اثر انتظار ازمایش گر(اثرروزنتال)

انتظارات و نگرش ازمایش گر بر نتیجه ی نهایی تحقیق اثر میگذارد

اعتبار ازمایش های میدانی در برابر ازمایش های ازمایشگاهی

آزمایشات مبتنی بر ازمایشگاه اعتبار بیرونی بیشتر دارند از طرف دیگر ازمایش های ازمایشگاهی در مقایسه با ازمایش های میدانی قابلیت درونی بیشتری دارند.

طرح های شبه آزمایشی

طرح یک گروه:

ساده ترین طرح ازمایشی است وهیچ رابطه علت معلولی را اندازه نمیگیردو با یک سنجش یا یک پس ازمون سرو کار دارد.

طرح پیش آزمون وپس آزمون یک گروهی:

این طرح مقایسه نتایج قبل و بعد از عملی کردن اقدامات در نظر گرفته شده را ممکن می سازد می توان با اندازه گرفتن تفاوت بین پس ازمون و پیش ازمون متوجه تاثیر اقدامات شد اما گروه کنترلی وجود ندارد و در تحقیقات تجاری به کار میرود.

طح گروه ایستا

در طرح گروه ایستا دو گروه ازمایشی و کنترل بر گزیده می شوند تفاوت بین نمرات پس ازمونی و گروه ازمایشی و کنترل اثار اقدامات تعیین می شود پیش داوری در گزینش و فنا پذیری اعتبار داخلی این طرح را تهدید می کند.

روش های مشاهده

به ندرت می توان کل تحقیق را بر اساس مشاهده استوار کرد ولی به طور غیر رسمی در اکثر راهبرد های تحقیقاتی  این تکنیک نقش مهمی دارد.

ماهیت تحقیق مشاهده ای

مشاهده مستلزم نگریستن است و نتایج را به طور کمی یا کیفی تحلیل می نماید.

زمینه های تحقیق مشاهده ای

الف)استفاده از محیط کار

ب)رفتار در محیط کار:مشاهده رفتار برای طولانی مدت پر هزینه ترین روش های تحقیقاتی است.

ج)ازمایش مشتری:در این باره هم به دلیل احتمال دروغ وفریبی که در زمان ایفای نقش مشتری وجود دارد

د)تحقیقات مکمل:مشاهده در پیمایش مصاحبه ای عامل مکملی است تا تفاوت میزان نمونه گیری راتصحیح نماید

ه)رفتار اجتماعی:محققان از فرایند تعاملی و استقرایی استفاده می کند تا بر اساس مشاهدات خود رفتارهای اجتماعی را توضیح دهند.مشخصه اصلی چنین مطالعاتی روشی است که محقق با توسل به ان می خواهد بین ان چه خود مشاهده کرده و دیگران بخصوص صاحب نظران تفاوتی یابد.

عوامل اصلی تحقیق مشاهده ای

الف)تحلیل داده ها: استفاده از نمونه ها برای تفسیر و رسیدن و بر اورد کلی.

ب)اتخاب محل

ج)انتخاب مکان مشاهده 

د)انتخاب مدت مطالعه

ه)مشاهده مستمر یا نمونه گیر

و)تعداد شمارش

ز)تقسیم مکان مشاهده به چند منطقه

ح)طراحی برگه ی ثبت

عکس برداری و فیلم برداری

عکس برداری هوایی

از این تکنیک زمانی که مناطق بسیار بزرگی هستند یا شرایطی که دست یابی به مکان دشوار است ویا پراکندگی مکانی وجود دارد استفاده می شود.

عکس برداری

نباید در کنار مشاهده ی مستقیم به ارزش عکس برداری زمینی و معمولی بی توجه بود.

فیلم برداری

این روسش بیشتر برای مقاصد نمایش کاربرد دارد تا مقاصد تحلیلی ماهیت مشکلات مکانی و بهبود مشکلاتی مثل طراحی مجددو... استفاده کرد.       

فیلم برداری در فواصل زمانی

نگاه کردن

حتی اگر در تحقیقات شامل جمع اوری نظامند داده ها از طریق مشاهده نباشد باز هم نباید از استفاده از چشم غافل شد.

 

|+| نوشته شده توسط Admin در شنبه 13 خرداد1391  |
 فصل چهارم

روش تحقیق در مدیریت

فصل چهارم

انتخاب موضوع ، تعریف مسئله و تدوین فرضیه

                                                                                                                

نقطه فرآیند تحقیق علمی  انتخاب و تنظیم موضوع تحقیق است.انتخاب موضوع مهم ترین بخش تحقیق علمی است

 انتخاب و تنظیم موضـوع تحقیق از آن دست مسایل مهمی است که نیاز به تاکید بیشتر ندارد

 

منابع و مراجع انتخاب موضوع

به منظور انتخاب موضوع تحقیق می توان از منابع مختلفی استفاده کرد چون  :

۱- علاقه فردی

۲- متون جدید

۳- سیاست یا مدیریت

۴- نگرانی های اجتماعی

۵- مسایل همگانی

 

علاقه و نفع شخصی از چند جهت عامل طرح پروژه تحقیقاتی اند:

1) حصول وظیفه خاص در سازمان

2) جنسیت ، نژاد یا شغل عضو گروه خاص

3)  مکان خاص زندگی

مزایا و معایب تمرکز بر علایق

معایب

- تعصــب

-  فقدان تــوان محقـق در توجـه واقــع بینـانـه

مزایا

-  دانش قبلی

-  انگیزه بالا

احتمال دسترسی به افراد و اطلاعات بیشتر

متون جدید

    در تحقیقات علمی مطالب و متون موجود شایـع تـرین منبع است . آشکار است اگر متون موجود و مطالـب حاضر ، منبـع اصلی ایـده های عناویـن تحقیقاتی باشند دو عنصر اولیه ی فرآیند تحقیق ، یعنـی انتخاب عنـوان و بررسـی مطالب موجود به نحـو مـؤثـری ترکـیب مـی شـوند .

سیاست یا مدیریت

تصمیمات مربوط به تحقیقات مدیریتی را سازمان ها و صـاحبنظـران دانشگاهـی اتخـاذ مـی کننـد .

تفاوت این دو وضعیت در این نکته نهفتـه است که نتایج تحقیـق در سازمان ها اغلب محرمانه و تلاشی برای کاربرد جامع تـر نمی شود ؛ اما تحقیقات علمـی به طور معمول در اختیار عمـوم گذارده می شوند ، در تحقیقات دانشگاهـی بـه روش شنـاسـی و یافتـه هـای  اسـاسـی تحقیـق  توجـه مـی کنند  .

نگرانی های اجتماعی

دغدغه ها و نگرانی های اجتماعی عناوین تحقیقاتی بسیار گسترده ای را مطرح می کنند.

اغلب چنین تحقیقاتی به صورت تنگاتنگی به مسایل سیـاسـی مـرتبط مـی شـوند.

مسایل همگانی ( عامه پسند )

مسأله ی عامـه پسنـد ممکـن اسـت الهـام بخـش تحقیقاتی درباره ی برداشت ها و باورهای مردم باشد

سایر موارد مطرح در انتخاب موضوع

بیان موضوع تحقیق

دو اصلی که محقق را در تنظیم و بیان علمی موضوع تحقیق یاری می کند

1) توضیح واضح و روشن از آنچه پژوهشگر واقعاُ قصد تعیین آن را دارد

2) تعیین مقیاس محدود حل یک مسأله یا شکل

در اجرای این دو اصل باید نکاتی را رعایت کند از جمله :

-  حفظ تناسب میان جنبه های عمومی و خصوصی

-  موضوع تحقیق نباید آن قدر جزیی و ناچیز باشد که مورد اغماض قرار گیرد 

گوناگونی موضوعات تحقیق

تحقیقات معاصر به علت آن است که فرآیند های پیچیده ای را بررسی می کنند فعالیتی چند وجهی اند .

تحقیقات مدیریتی را می توان در سه بعد تعریف کرد :

الف) قلمرو و بافتی که تحقیقات در آن صورت می گیرد

ب) موضوعی که تحقیق می شود

ج)  رویکرد یا روش شناسی پروژه

 

رویکرد های تحقیقی

رویکرد های تحقیقی عبارتند از :

• تفسیر انتقادی  و اثبات گرایانه

• کمی و کیفی

• تجربی و غیر تجربی

• استقرایی و قیاسی

موضوع داده ها به قرار زیر اند :

• داده های اولیه و ثانویه

• داده های مشاهده شده یا گزارش شده ی فردی

• اعتبار ، پایانی و تعمیم پذیری

اشتباهات رایج در تنظیم موضوع تحقیق

اشاره به اشتباهات رایج در تنظیم تحقیق در واقع هشداری به پژوهشگران برای احتراز از آن هاست .

برخی از اشتباهات به قرار زیر اند :

1) جمع آوری اطلاعات بدون داشتن طرح و قصد مشخص

2) هدف تحقیق کلی و مبهم که محقق را ناگزیر به تعبیر و تفسیر ذهنی و کلی از نتایج تحقیق می کند

3) به عهده گرفتن طرح پژوهشی بدون استفاده از تجارب پژوهشی گذشته

4) عدم تشخیص محدودیت های تحقیق

انواع محدودیت ها در تحقیق

1) محدودیـت خـارج از کنتـرل پژوهشگـر ماننـد محدودیت های موجود در انتخاب نمونه و عدم  توانـایی کنتـرل متغیـر ها

2) محدودیت کنترل آن در اختیار پژوهشگر است ،

 مانند تصمیم درباره تعداد افراد ، انتخاب جنسیت و ...

تعریف و بیا ن مسأله پژوهش

با تعیین موضوع تحقیق، محقق باید با محدود کردن موضوع آن را به مساله پژوهشی تبدیل کند برای این کار موضوع تحقیق را به سوال تبدیل می کند . مساله اصلی تحقیق باید علمی باشد . مساله علمی عبارتست از تحریک ذهنی که نیازمند پاسخی از طریق تحقیق علمی است.

منظور از بیان مساله ، طرح مسایل اجتماعی به زبان علمی است . این امر محدود کردن ، اثبات ضرورت و لزوم   انجام بررسی مساله را شامل می شود . بیان رروشن ، دقیق و قابل بررسی مساله شاید مشکل ترین مرحله تحقیق باشد .

مسایل تحقیق ممکن است ”ساختارمند“ یا ”غیرساختارمند“ باشند

نکات مهم در تعریف مسأله پژوهش

طرح مسأله به صورت سؤال

تعریف واژه های به کار رفته

تعیین حدود مسأله مورد مطالعه

بیان و تشریح روابط علّت و معلولی بین متغیرها

سابقه تاریخی موضوع مورد مطالعه

ذکر مطالعات قبلی درباره ی موضوعات تحقیق

ویژگی های مسأله پژوهش وچگونگی بیان آن

مسأله پژوهشی باید روابط بین دو یا چند متغیر را تعریف کند . مسأله طوری مطرح شود که رابطه بین چند متغیر و نوع روابط بین آن ها را بررسی کند .

مسأله پژوهشی باید به صورت سؤالی مطرح شود تا پژوهشگر و سایر افراد درگیر در حل مسأله را به فکر فرو برد . 

مسأله پژوهشی باید به طور عملی قابل بررسی و اندازه گیری باشد . مسأله قابل بررسی را، به راحتی می توان به فرضیه ی پژوهشی تبدیل کرد . لذا امکان آزمون درستی یا نادرستی آن بالاست . در طرح مسأله نه تنها باید به وجود روابط بین متغیرها توجه داشت بلکه باید روابط متغیرهای مورد نظر قابل اندازه گیری باشد . 

مسأله پژوهشی باید به صورت واضح ، روشن ، محدود و بدون ابهام مطرح شود .

مسأله به گونه ای مطرح شود که برای تمامی افراد درک مشترکی از مسأله ایجاد شود و حوزه محدودی را پوشش دهد . رعایت این ویژگی به اصل تحدید مسأله بر می گردد.

مسأله پژوهش نباید بر قضاوت های اخلاقی ارزشی و فلسفی باشد .

مسأله پژوهش خوب نباید در صدد صدور حکم اخلاقی باشد . هدف سؤال آغازی قضاوت کردن نیست ، بلکه فهمیدن است.

 مسأله پژوهش نباید بر پیش بینی کلی متمرکز شود . پژوهشگر بایستی مسایل خود را پیرامون سؤالات مقولاتی تنظیم کند که اکنون وجود دارد نه تحلیل آینده نگر ، چون از قابلیت اعتمـاد کمی برخوردارند و اعتمـاد قابل ملاحظـه ای به آن ها نمی توان کرد .

تدوین فرضیه

فرضیه عبارتی آزمایشی است که رابطه قابل انتظار بین دو یا چند متغیر را به صورت دقیق و روشن بیان می کند

فرضیه را آزمایشی می نامند، زیرا باید صحت آن را از طریق آزمایشی بررسی  کرد

فرضیه از طریق روش قیاسـی با استفـاده از نظـریه یا از طـریق روش استقرایی با استفاده از رشته ی مطالعات تحقیقی تدوین می گردد

فرضیه باید دارای ویژگی های زیر باشد :

فرضیه مبهم و گنگ نباشد: واژه ی بکار رفته در فرضیه تعریف و تبیین شده باشد

فرضیه غیر عملی نباشد: تا حد امکان بر مبنای واقعیات قبلی بیان شده باشد

 

طبقه بندی فرضیه ها

فرضیه پژوهشی جهت دار و بی جهت:

جهت دار : درجهت ارتباط یا تأثیر متغیر  مستقل بر متغیر وابسته مشخص و معین است و برای پیش بینی رابطه معینی داشته باشد.

بدون جهت : فرضیه ای که در آن جهت یا روابط مشخص نیست 

طبقه بندی فرضیه ها از نظر محتوایی:

فرضیه هایی که بر وجود روابط بین پدیده ها دلالت می کنند . ( فرضیه توصیفی )

 فرضیه ای که بر وجود پدیده ها دلالت می کنند ( فرضیه توصیفی )

فرضیه هایی که در صدد بیان علّت وجودی و تکوینی پدیده ها و روابط بین آن ها بر می آیند.  (فرضیه علّی یا تعلیلی وگاه تحلیلی )

فرضیه مقایسه ای ،هم بستگی و علّی:

فرضیه مقایسه ای: به دنبال بررسی و مقایسه تفاوت تأثیر دو یا چند متغیر بر یک یا چند متغیر دیگر است .

 فرضیه هم بستگی : میزان رابطه رابطه و جهت هم بستکی بین دو یا چند متغیر است .

فرضیه علّی : در صدد کشف و تعیین رابطه ی علّت – معلولی دو یا چند متغیر است .

 

دسته بندی دیگری از فرضیه ها

1) فرضیه توصیفی در مقایسه با فرضیه استنباطی

فرضیه توصیفی در قالب فرضیه های آماری قابل بیان نیستند، به تعبیری بیان آن ها با فرضیه های آماری بی معناست. فرضیه پژوهشی در صورتی فرضیه آماری محسوب می شود که فرضیه استنباطی باشد.

2) فرضیه های تک متغیره در مقایسه با فرضیه های چند متغیره

در فرضیه یک متغیره فقط یک متغیـر مطـرح شده اما در بیشتر فرضیه ها با با دو متغیـر روبـه روییم، چنیـن فرضیه هایی را دو متغیره می نامند. فرضیه چند متغیره هرچند در ظاهـر دارای دو متغیر است امـا در بیان آمـاری فرضیـه ای معرفی می شود که بپذیریم یک متغیر خود شامل عوامل متعددی است. 

3) فرضیه همبستگی در مقایسه با فرضیه تجربی

در فرضیه همبستگـی برای انـدازه گیـری هیچ کنتـرلی نیسـت . فقـط دو متغیـر را بـدون آنکه بر آنها کنتـرلی داشته باشیم مشاهده می کنیم . این فرضیه ها را فرضیه های دو متغیره از نوع همبستگی می خوانیم .

 در فرضیه تجربی بر هر دو متغیر کنترل دلریم در چنین فرضیه ای آزمایشگر متغیر گروه را دستکاری می کند .در ای جا متغیر مستقـل  ( گروه متمرکز یا غیر متمرکز است )  کـه از نـوع اسمی و متغیر وابسته ( اثر بخشی ) است که به عنوان متغیر ضمنی بیان شده است

4) فرضیه های پژوهشی یا گروه های جور شده در مقابل گروه های مستقل

در این فرضیه با دو گروه آزمون شونده که هـر یـک جـداگـانه و بـه طـور تصـادفـی بـرگـزیـده بـاشنـد در اختیـار نیسـت . بلکـه فقط یک گـروه وجــود دارد کـه در آن هـر آزمودنــی را از لحـاظ یـک متغیـر واحــد ،  دو بـار انـدازه گیـری کـرده ایـم .

نقش فرضیه در پژوهش

 فرضیه برای پدیده ها ، تببیین آزمایشی پدید می آورد و در صدد تعمیم روابط موجود بین واقعیت هاست .

 فرضیه به توصیف رابطه بین متغیرهـا می پردازد ، به عبارت دیگر نشانگر حدس پژوهشگردرباره رابطه بین متغیرهای یک پدیده است.

 فرضیه مجموعه فعالیت های اجرایی پژوهش را  تعیین می کند.

 فرضیه چارچوبی برای گزارش نتایج پژوهش را فراهم می آورد .

 

|+| نوشته شده توسط Admin در سه شنبه 15 فروردین1391  |
 فصل سوم

روش تحقیق در مدیریت
فصل سوم

فرآیند انجام تحقیق علمی

 

هرگونه فعالیت منظم در مطالعه موضوعی

منظور، رسیدن به اصول کلی و ایجاد شناخت

هرتحقیق علمی با هدف افزودن به میزان شناخت در آن زمینه خاص پیش می رود

انجام تحقیق علمی فرایند طولانی و مراحل مختلفی دارد

 

فرایند تحقیق علمی

به مجموعه مراحل منظم و پیوسته ای که امر تحقیق علمی را از آغاز تا پایان امکان پذیر می سازد.

اصل اساسی در روش تحقیق، رعایت ترتیب و نظم فرایند کلی و خرده فرایندهای هر مرحله است.

فرایند تحقیق علمی باید پوشش دهنده کل عملیات مورد نیاز در انجام تحقیق باشد.

 

 

فرایند تحقیق علمی از 7 مرحله تشکیل شده که عناصر آن در چرخه ای قرار گرفته اند.

1.      انتخاب موضوع تحقیق

2.      بررسی متون حاضر

3.      ایجاد چارچوب مفهومی

4.      طرح سوالات و فرضیه های تحقیق

5.      تهیه فهرست نیازهای اطلاعاتی و تعیین راهبرد تحقیق

6.      انجام تحقیق

7.      تدوین گزارش تحقیق

 

1-   انتخاب موضوع تحقیق:

موضوع تحقیق ممکن است نظری یا علمی ناب باشد. (مانند تحقیق درباره نژاد پرستی.)

عملی و کاربردی باشد.(مانند راهکارهای کاهش رضایت شغلی کارکنان سازمان.)

محقق موظف است درابتدای تحقیق حوزه وسیعی را که مایل است درآن پژوهش کند مشخص سازد. باید ویژه ترین سوالی که قصد یافتن جوابش را از طریق بکاربردن روش تحقیق علمی دارد مشخص و تعریف کند و به سادگی کاری را که می خواهد انجام دهد بیان نماید.

2-   مرور متون تحقیق

الف)بررسی متون موجود شالوده تحقیق است:

شخص دیگری درگذشته این طرح مقدماتی راانجام نداده است.

عنوان پیشنهادی تحقیق برحسب نظری و روش شناسی منبع ایده های جدید باشد.

منبع قیاس باشد.

اطلاعات، بخش لاینفک و پشتیبان تحقیق است و دادههای تازه جمع آوری شده را کامل می کند.

 

ب)ضرورت بررسی متون تحقیق:

متغیرهای مهمی که بر موقعیت مسئله تاثیر گذارند نادیده گرفته نشده اند.

آگاهی بیشتر از متغیرهای مهمتر.

آزمون پذیری و تکرارپذیری یافته های پژوهش فعلی افزایش خواهد یافت.

بیان مسئله بادقت و وضوح بیشتری تدوین می شود.

بررسی موضوعی که قبلابررسی شده وقت تلف کردن است.

مسئله مورد بررسی از منظر جامعه علمی بااهمیت و مناسب قلمداد می شود.

 

3-   تدوین مدل یا چارچوب مفهومی

مدلسازی یا تدوین چارچوب مفهومی پلی است که میان ذهن و واقعیت برقرار می گردد.

روشی که با آن ارتباط میان تصور و واقعیت یعنی دنیای ذهنی و عینی، بطور تجسمی نمایش داده می شود.

تعیین چارچوب مفهومی: نوعی تجسم متحرک واقعیات ذهنی و تجسم مادی فکر است.

چارچوب مفهومی تحلیل: مفاهیم و فرضیه هایی که با هم ارتباط تنگاتنگی دارند و مجموعاَچارچوب تحلیلی منسجمی را تشکیل می دهند.

ایجاد چارچوب مفهومی مهمترین و دشوارترین بخش هر پروژه تحقیقاتی است که دارای 4 عنصر است:

1-      شناسایی مفاهیم

2-      تعیین مفاهیم

3-      بررسی روابط بین مفاهیم

4-      عملیاتی کردن مفاهیم

اگر         

الف) ماهیت کیفی= با تعیین نحوه ارزیابی

ب) ماهیت کمی= با نحوه شناسایی و ارزیابی

انواع تحقیق: 1- توصیفی                    2- تشریحی و ارزیاب

 

تحقیق توصیفی:

به ندرت به چارچوب مفهومی پیچیده نیاز دارد، اما تعریف واضح و مشخص مفاهیم آن ضرورت دارد.

 

تحقیق تشریحی و ارزیاب:

به چارچوب مفهومی به خوبی طراحی شده ای نیازمند است که شالوده تشریح و ارزیابی تحقیق را بنا می کند.

عامل اصلی اکثر تحقیق ها ، تشریح روابط بین مفاهیم است.

چارچوب مفهومی:

برای تحت پوشش قراردادن دامنه وسیعی از وضعیت و شرایط تحقیق بکار رفته است.

زمانی بکارمی آیدکه،چارچوب انتخاب شده به فعالیت هایی چون برنامه ریزی و بازاریابی در درون سازمان مربوط می شود.

مدل:

چارچوب نظری (تحقیق بیشترعلم محور باشد)در زمانی که تحقیق در ماهیت خود کمی است.

I=a+bA

4-   بیان سوال ها و فرضیه های پژوهشی

الف) انواع پرسشهای تحقیق

ب) مقیاس و حدود مسئله

ج) قابلیت پاسخگویی به سوالات تحقیق

د) فرضیه های تحقیق

 

انواع پرسشهای تحقیق

توصیفی: معمولا از کلمات «چیست»و«چگونه است» استفاده می شود.

رابطه ای: چگونگی رابطه دو یا چند متغیر بررسی می شود.

تفاوتی: با تفاوت سطوح متغیرها سروکار دارند.

آزمون قابلیت پاسخگویی:

امکان پاسخگویی به سوالاتی که تحقیق مطرح می سازد.

فرضیه: نوعی حدس زیرکانه در مورد حل یک مسئله است.

رابطه ای فرضی بین دو یا چند متغیر است که در قالب عبارات قابل آزمون مطرح شده اند.

عبارت یا قضیه ای که با اشاره به مطالعه تجربی آزموده شود.

فرضیه صفر(H0): رابطه مثبت بین مفروضات وجود دارد.

فرضیه مخالف(H1):رابطه مثبت بین مفروضات وجود ندارد.

فرضیه صفر زمانی سودمند است که محقق بخواهد با استفاده از تحلیلهای آماری با قضیه ای مخالفت یا موافقت کند.

5-   فهرست نیازهای اطلاعاتی و تعیین راهبرد تحقیق

الف) روش تحقیق

ب) جامعه و نمونه آماری

ج) روشهای جمع آوری داده ها

د) روشهای تحلیل داده ها

ه) بودجه و جدول زمان بندی

6-   اجرای تحقیق

جزء مهمترین اجزای فرایند تحقیق بشمار می آید.

7-   تدوین گزارش تحقیق

نگارش گزارش تحقیق به محض شروع پروژه آغاز می شود.

چرا که تمامی مراحل اولیه با پیش رفتن پروژه نوشته میشوند.

 

|+| نوشته شده توسط Admin در سه شنبه 15 فروردین1391  |
 فصل دوم

روش تحقیق در مدیریت

فصل دوم

عناصر تحقیق علمی

 

پس از از انتخاب تعریف و بیان مسئله تحقیق ، محقق باید تصویری ذهنی از عناصر اصلی پژوهش و نحوه ی ارتباط آن ها با یکدیگر عرضه  دارد

 در تحقیق به روش علمی یکی از حساس ترین اقدامات تعریف صحیح این عناصر است . شناخت و درک صحیح عناصر در یک تحقیق بسیار ظریف است

   تشکیل مفهوم راهی کوتاه برای تعریف یا توصیف واقعیت ها است و مقصود آن ساده کردن تفکر است .

هنگامی که مفهومی بر اساس فعالیت های حسی و به صورت عینی و با حداقل کوشش ساخته می شود و قائم به شرایط مکانی و زمانی خاص باشد به آن تجربی گویند

مفاهیمی که از هرگونه شرایط مکانی و زمانی خاص مستقل اند و به توصیف موجودیت های غیر قابل مشاهده می پردازند را مفاهیم مجرد یا نظری گویند 

توسعه و گسترش یا ادراک مفهومی نظری را توضیح می نامند

توسعه و گسترش یا ادراک مفهوم تجربی را تعریف می نامند 

در تعریف و توضیح یک مفهوم ، معنای دقیق و درستی وجود ندارد و نمی توان گفت تعریف مفهوم صحیح است یا غلط.
تعریف یک مفهوم ، زمانی بهتر از توضیح یا تعریف مفهومی دیگر است که در آن ملاک های ارزشیابی مفاهیم بهتر رعایت شده باشند

ملاک های ارزشیابی مفاهیم نظری

اهمیت و اعتبار تجربی

سودمندی و اثر بخشی ( ارتباط با سایر مفاهیم )

ثبات درونی ( فاقد تناقض درونی )

عملیات ریاضی ( آیا قابل تبدیل به کمیت است یا باید ازنمادهای ریاضی استفاده کرد )

سادگی ( درجه توافق افراد در روشن بودن معانی مفهوم)

 

ملاک های ارزشیابی مفاهیم تجربی

پایایی مشاهده گرها ( امکان توافق کامل وجود ندارد )

انتزاعی بودن ( مفاهیم باید آغاز و پایانی داشته باشند )

ادراکی (مشاهده کننده ، مفهوم را درک کند)

ارتباط با برخی از مفاهیم نظری

سادگی

تحقیق عبارت است از مقابله و مقایسه اندیشه با واقعیت محقق وظیفه ای دو جانبه دارد :

1- در در تحقیقاتی که فرضیه های آن ها مبتنی بر یکی از نظریه های رایج است وظیفه محقق نزدیک کردن ذهنیت ها به عینیت هاست که یعنی نظریه را سنجش و مشاهده می کند .

2- در تحقیقاتی اکتشافی وظیفه محقق از طریق مشاهده و اندازه گیری جزئیات عبارت است از تبدیل امور عینی به امور ذهنی

حرکت محقق از بالا به پایین است

مفهوم یعنی چیزی که فهم بر آن واقع شود. یعنی چیزی که فهمیده شود

 

سازه یعنی چیزی که لفظ بر آن واقع شود. یعنی لفظی یا نامی بر آن اطلاق شود.

فرایندهای مفهوم سازی ( حرکت از مشاهدات به سوی مفاهیم ذهنی و اندیشه )

فرایند عملیاتی کردن ( حرکت از اندیشه به سوی مشاهده )

قضیه ای است که ماهیت یا خاصیت پدیده یا مفهومی را بیان می کند و با آن می توان به معانی یک پدیده یا مفهوم پی برد

تعریف باید طوری باشد که امکان تغیر مفهوم و تعبیر گوناگون از آن وجود نداشته باشد

و باید به گونه ای دقیق باشد که بتوان آن مفهوم را به سادگی بررسی نمود 

 

 

انواع تعریف

تعریف مفهومی : هرگاه در تعریف مفهوم یا سازه ، از سایر مفاهیم و سازه ها استفاده شود

تعریف اسمی : این نوع تعاریف چیزی را در باره واقعیت بیان نمی کنند، لذا نه درستند و نه غلط, لیکن از این طریق معانی واژه ها مشخص و سوء تفاهم های احتمالی برطرف می شود و امکان سنجش و بررسی متغیر میسر می گردد.

تعریف تحلیلی : مفاهیم برگرفته از زبان عامیانه ، گاه از نظر گروه های مختلف جامعه ، معانی کاملا“ متفاوتی دارند.

تعریف تجزیه ای : روشی نسیتا“ دقیق است که واژه مورد نظر را به طور کاملا“ صریح و مشخصی محدود می سازد .

 

انواع تعریف

توسط کارناپ مطرح گردید. مبتنی بر جریان ” محرک – پاسخ ” است ( به عده ای از افراد محرکی – مثلا“ به صورت سوال – داده  می شود و بر مبنای عکس العمل های آنها در مقابل این محرک ، به آنها یک صفت داده می شود. )

تعریف چند مرحله ای : برخی واژه های علوم اجتماعی ، به علت موارد استفاده گوناگون، فضای مفهومی نسبتا“ وسیعی داردن که نمی توان آنها را به تعاریف مطرح محدود و مشخص کرد

تعریف واقعی : هدف اینگونه تعاریف ، تعیین ماهیت واژه است با سوالاتی شبیه « ... یعنی چه ؟ » یا « ... چیست؟ »

 

 

 

انواع تعریف

تعریف عملیاتی : یک مفهوم ( و به بیان دقیق تر ، یک متغیر ) را به صورت اعمال و اموری تعریف می کند که در مطالعه معرف و معادل آن مشخص می شود و این امکان را فراهم می اورد که اندازه گیری صورت گیرد.

تعریف عملیاتی اندازه پذیر : بیان می کند که متغیر مورد نظر چگونه اندازه گیری خواهد شد. این تعاریف ، کیفیت ها ، خصیصه ها ، و ویژگی های چیزها ، افراد یا پدیده ها را توصیف می کنند. مثل تعریف مدیر باهوش

تعریف عملیاتی تجربی : این نوع تعریف ، جزئیات دستکاری متغیری را که باید پژوهشگر انجام دهد ، مشخص می سازد. برای مثال ، اگر به کارمندی یک عامل انگیزشی نشان دهیم ولی آن را دور از دسترس او قرار دهیم ، تعریف عملیاتی ما از نوع تجربی است.

ساختن مفهوم در گام اول عبارت است از تعیین ابعادی که آن را تشکیل می دهد و امری واقعی را منعکس می سازد. گام دوم ، تعریف شاخص هایی است که به کمک آنها بتوان ابعاد مفهوم را  اندازه گیری کرد. بنا بر این ؛ شاخص ها نشانه های عینی شناسایی و اندازه گیری ابعاد مفهوم اند.

در پژوهش غالبا“ مفاهیم را به متغیر تبدیل می کنند. متغیر به ویژگی اطلاق می شود که می توان آن را مشاهده یا اندازه گیری کرد و دو یا چند ارزش یا عدد را جایگزین آنها کرد عدد یا ارزش نسبت داده به متغیر ، نشان دهند تغییر از یک فرد به فرد دیگر یا از یک حالت به حالت دیگر است.

الف ) طبقه بندی متغیرها بر اساس رابطه { متغیر مستقل ، متغیر وابسته ، متغیر میانگر یا واسطه }

ب) طبقه بندی متغیرها بر اساس نقش { متغیر علی ، متغیر توصیفی }

ج) طبقه بندی متغیر ها براساس تعداد ارزش {متغیرهای دو ارزشی ، متغیرهای چند ارزشی }

د) سایر دسته بندی متغیرها

متغیرهای جانبی  :  متغیرهای تعدیل کننده  –  متغیرهای کنترل  -  متغیرهای مزاحم یا مداخله

متغیرهای کمی و کیفی

متغیرهای گسسته و پیوسته

متغیرهای مستقل عملی یا فعال ، و هویتی یا تشخیصی

اندازه گیری روشی است که از طریق آن به یک صفت یا یک ویژگی ، با توجه به ملاک مشخص ، عددی نسبت داده می شود.

 

چهار نوع مقیاس اندازه گیری مم برای نسبت دادن مقادیر کمی به متغیرها وجود دارد.

مقیاس اسمی

مقیاس ترتیبی ( رتبه ای )

مقیاس فاصله ای

مقیاس نسبی

نظریه مجموعه ای بهم پیوسته از سازه ها ، مفاهیم ، تعاریف و قضایا است که به منظور تبیین و پیش بینی پدیده ها از طریق تشخیص روابط بین متغیرها ، نظری نظامدار در باره پدیده ها عرضه می دارد.

 

 

 

هدف نظریه : توصیف و تبیین

نظریه صوری : در این نوع از نظریه ، کوشش می شود تا پدیده مورد نظر تبیین گردد ، اما در این تبیین ، پدیده به عواملی نسبت داده می شود که خود آنها پیچیده و مبهم اند.

این نظریه از لحاظ علمی مردود است

نظریه قیاسی : نظریه ای است که در آن برای تبیین از پدیده ای مشخص ، از مدل استفاده می شود.

نظریه پردازی از طریق روش قیاسی ، مرحله آغازین و موقت در ساختن نظریه علمی است.

نظریه تقلیلی : این نوع از نظریه ، مشاهدات را بر اساس ماهیت فعالیت ها یا فرایندهایی که آسان تر از مشاهده حادثه اند ، تبیین می کند.

نظریه تجریدی : در این نوع از نظریه ، حوادث پیچیده بر اساس حوادث ساده تبیین می شوند، ولی حوادث ساده نه به عنوان واقعیت ، بلکه به عنوان توصیف دقیقی از روابط استفاده می شوند.نظریه تجریدی با استفاده از اصول ریاضی ، امکانات مناسبی برای تبیین پدیده های علمی فراهم کرده است.

 

روش « ابتدا نظریه ، بعد پژوهش »

تدوین واضح و روشن نظریه

انتخاب جمله استخراج شده از نظریه  و ملاک شدن آن در مقایسه با نتایج پژوهش آزمایشی

برنامه ریزی پژوهش به منظور آزمون جمله انتخاب شده از طریق پژوهش آزمایشی

چنانچه نظریه با نتایج آزمون مطابقت نداشته باشد ؛ ایجاد تغییر در نظریه با برنامه ریزی مجدد

انتخاب گزاره دیگر برای آزمون تعیین محدودیت های نظریه

 

روش « ابتدا پژوهش ، بعد نظریه »

انتخاب پدیده و تعیین تمامی ویژگی های آن

اندازه گیری تمام ویژگی های پدیده در موقعیت های مختلف

تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده

در صورتی که بین اطلاعات جمع آوری شده الگوی معنی داری پیدا شد باید آنها را به صورت بیان های نظری برای تدوین قانون تنظیم کرد.

 

تحقیق متضمن ارتباط مستمری بین مشاهده و تبیین ، گردآوری داده های بیشتر برای آزمون تبیین اولیه و پتلایش تبیین نظری است. حرضه تبیین مناسب ، متضمن دو فرایند مرتبط به هم است:

الف ) نظریه پردازی : فرایندی که با یک رشته مشاهدات آغاز می شود و به ساختن نظریه هایی در باره این مشاهدات منتهی می شود.

ب ) نظریه آزمایی : مشاهدات باید آزمون تعیین کننده نظریه باشند. ( حرکت از عام به خاص )

|+| نوشته شده توسط Admin در سه شنبه 15 فروردین1391  |
 
 

در حال به روز رسانی

|+| نوشته شده توسط Admin در دوشنبه 22 اسفند1390  |
 
 
بالا